Ana sayfa Kafkasya Haberleri “RUS EKONOMİSİ KIŞA KADAR ÖLECEK”

“RUS EKONOMİSİ KIŞA KADAR ÖLECEK”

tarafınfan adige

Vladislav Inozemtsev. Fotoğraf: Vlad Dokshin
– ABD Rus hidrokarbonlarını ithal etmeyi reddetti, Avrupa da bunu iyi mi yapacağını düşünüyor. Fakat bu bununla birlikte petrolümüzün alıcılarını da vuracak, değil mi?
– ABD’nin Rusya’nın enerji ihracatına yönelik yaptırımları uzun süredir ve etken bir halde tartışılıyor ve geçen hafta yaşanmış olan petrol fiyatlarındaki sıçrama, Rus petrolünün piyasada olmayacağı gerçeğini de içeriyordu. Evet, hem benzinin hem de ısınmanın fiyatını yükseltti. Sadece Rusya, mesela Ekim ayında bir “hususi operasyon” başlatmış olsaydı, sonuçlar daha da fena olurdu. Artık yaz geliyor, enerji tüketimi azalacak. Fakat daha da önemlisi, insanoğlu çekilme etmeye başlıyor: Bu tedbir enerji piyasasını vuracak olsa da, Rusya’nın bu kadar agresif davranılmış olduğu bir zamanda hiçbir şey eylemsizliği haklı çıkaramaz.
Rus petrolünün ihracatını sınırlamak bir ruhsal baskı aracıdır. Ülkemizin artık petrol ihraç etmeyeceğini varsaymamalısınız. Büyük olasılıkla, yakıt akışlarının tekrardan dağıtılması olacaktır. ABD ve AB Rusya’dan petrol almazlarsa Suudi Arabistan, BAE, Nijerya yada Angola’dan lüzumlu hacimleri satın alacaklar – IEA’ya gore, bu yıl bir tek OPEC ülkeleri üretimi günde 6,3 milyon varil artırabilir.
Krizden ilkin Rusya günde ortalama 7,4 milyon varil petrol ve petrol ürünü ihraç ediyordu. Rus petrolü, mühim indirimlerle sunulan Çin ve alternatif pazarların yollarını aramaya başlamış olacak. Netice, Rusya’da üretimin durması değil, satış marjlarında düşüş ve lojistikte mühim bir komplikasyon olacaktır.
Aslına bakarsak, kayıplar bence oldukça büyük olmayacak, günde maksimum 1-1.5 milyon varil.
ABD ve Avrupa da uzun süredir çalışmadıkları tedarikçileri kullanmaya çalışacak. Rusya bu haberi fark etti mi bilmiyorum fakat geçen haftanın sonunda, uzun yıllardan sonrasında ilk kez Amerikan heyeti nereye gitti sizce? Caracas’a.
– Venezuela’ya mı?
Dünyanın en büyük petrol rezervlerine haiz ülkesidir.
O da yaptırım altında.
“Görünüşe gore Maduro’ya yönelik yaptırımların kaldırılması, Putin’i durdurmak için kabul edilebilir görünüyor. 1998’de Venezuela günde 3.4 milyon varil üretiyordu, 2020’de ise bir tek 540 bin varil üretti. Oradaki üretimi 5 milyona çıkarın – ve Rusya ile problem yok. Evet, Maduro’yu desteklemek için neredeyse 17 milyar dolar yatırım yaptık fakat inanırım asla tereddüt etmeden bizi cehenneme yollayacaktır.
Ek olarak, İran ile nükleer anlaşmanın tekrardan başlatılması ve ihracat engellemelerinin kaldırılması için Viyana’da müzakereler etken olarak devam etmektedir. Öyleki ya da bu şekilde Rusya, Avrupa ve ABD pazarlarından sıkılacak. Şimdi dünyadaki hiddet ve karışıklığın ölçeği o denli büyük ki, Batı’nın politikasında bir değişim beklemeye gerek yok. Ve bu oldukça büyük bir sorun.
– Hangisi, tam olarak? Neyle sonuçlanacak, ne göreceğiz?
– “Rus gemisi” analojisiyle devam edersek, “Rus gemisi” şimdi kendisine birkaç torpido ateşleyen, hedefi vuran ve gövdede delikler açan bir denizaltının saldırısına uğradı. Tekne daha çok ateş edebilir yada dönerek gidebilir, sadece vapur su almaya devam edecektir. Ekip koşuyor, telaşlanıyor, bir şeyleri dışarı pompalıyor, bazı yamalar yapıyor fakat gene de su geliyor. Ve bu vapur batacak. Yarın batabilir, üç gün sonrasında batabilir fakat kesinlikle batacaktır. Yaptırımlarla bağlantılı olarak bu görüntü aklıma geliyor. Rus ekonomisini batırdılar. Evet hemen hemen dağılmadı ve hala ayakta. Fakat bu uzun sürmez.
– Ne kadar sürer?
– Benim tahminim, felaketin bu senenin sonundan ilkin geleceği yönünde.
– Afet söylediğin nedir?
– Yaptırımlar neye yol açtı? Rus döviz rezervlerini bloke ettiler, banka hesaplarını bloke ettiler, hava sahasını kapattılar ve neredeyse uçağımıza tasma taktılar. Öteki her şey önemsiz. Şartlı “Uralvagonzavod” a karşı yaptırımlar gülünçtür. Putin’e yönelik yaptırımlar bir tek rahatsız etmek için bir niçin. 350 Devlet Duması milletvekiline karşı mı? Peki hangi milletvekillerinin gezi coğrafyası bu şekilde. Doğrusu, ana yaptırımlar, rezervler, banka hesapları ve havacılıktır. Sadece, “yaptırımlar” tarihinde ilk kez, yaptırımların kendilerinin piyasaların tepkisinden daha azca mühim olduğu bir durum gördük.
– Sadece yaptırımları uygulayanlar şuna güveniyorlardı: piyasaların tepkisine.
– Evet, sadece bir noktada durum beklenenden daha çok gelişmeye başladı. Hesaplar ve SWIFT birkaç bankaya kapatıldı, bu hoş değil, sadece bu bir başarısızlık yada yıkım değil. Diyelim ki kereste satan bir işletmeniz var. VTB ile hesapları vardı, şimdi yolu geçiyor ve şartlı Uryupinsk Promstroybank’ta bir hesap açıyor. Bu bir rahatsızlıktır, sadece bir yıkım değildir. Dahili hesaplamalar hiçbir şekilde etkilenmemelidir.
Ekonomide problemler olacak, konut kredileri ve tüketici kredileri duracak, Putin yeni yumuşak krediler vaat etmesine karşın.
Bu hakkaten ciddi bir darbe, ipoteğimiz 12 trilyon rublenin altında ve insanoğlu bunun bedelini ödemek zorunda. Şimdi hepimiz panikleyecek, bahisler yükselecek. Fakat bu da bir yıkım değil. Her yıl vatandaşlar faiz ödüyor ve ipotek borcunu 2.1-2.3 trilyon ruble olarak geri ödüyor. Bu ödemeler için senelik moratoryum uygulayabilirsiniz. Merkez Bankası, bankalara ödenmemiş ipotek tutarlarını kapsayan simgesel bir faizle kredi verebilir. Kredi miktarlarının bir kısmı, hükümetin biriki fonlarından basitçe silinebilir. Bu alışılmadık bir yanıt fakat bizim durumumuz da alışılmadık.
Ekonominin çıkarları doğrultusunda iyi mi çalışılacağını bilmeyen Merkez Bankası’nın çalışmalarını tekrardan yapılandırmak mümkün. ABD Merkez Bankası’nın bilançosunda altın ve rezervler % 0.34; kriz öncesinde % 81,3 vardı . Niçin iç kredileri artırmaya başlamıyorsunuz? Mevzu GSYİH’nın % 10’u olsa bile böylesine çöken bir döviz kuru karşısında bu hiçbir şeyi değiştirmez, enflasyonu yükseltmez. Bence, bankacılık sistemini ve yerleşimleri yaptırımlar altında bile kurtarmak oldukça mümkün.
Altındaki KDV’nin kaldırılması iyi bir önlemdir. Şimdi dolar alırken deli bir para ve artı komisyon ödemeniz gerekiyor. 148 milyar dolar değerinde 2.300 ton altınımız var . Bu, bankalardaki döviz mevduatının iki katıdır. Sberbank şimdi 1 gramlık satış çubukları sunuyor, piyasa fiyatı ortalama 60 $, oldukça uygun bir yatırım. Altın piyasasını devasa hale getirirseniz, doların heyecanı azalacaktır. Doğrusu, işin içine girerseniz, yaptırımların tesiri mühim seviyede zayıflayabilir.
– Ve size gore yaptırımların kendisinden daha mühim olan kısımla ne yapmalı? Internasyonal iş dünyasının hususi operasyona tepkisi ne olacak?
– Evet, bu tepki bugün ön plana çıkıyor: Yaptırımlara ek olarak, bir tek düşünün, ilkeli girişimciler ortaya çıktı. Ikea’dan McDonalds’a, Coca-Cola’dan otomobil fabrikalarına kadar pek oldukça işletme kapanmış oldu. Rusya’ya bilgisayar ve akıllı telefon tedarik etmeyi reddediyorlar. Tüm bunların Çin’de yapıldığı, sadece HP, Canon, IBM ve diğerlerinin amblemleriyle yapıldığı ve bu markaların ekipmanının Rusya’ya gitmeyeceği, aksi takdirde üretimin Meksika’ya taşınacağı açıktır. Bundan dolayı Çinlilerden bir selamla alınamaz, bu onların şirketi değil.
Ve bu oldukça üzücü, bunun için herhangi bir yaptırım olmamasına karşın, bu ekonomiye kuvvetli bir darbe. Sadece, mesela, Odintsovo civarlarındaki Perkhushkovo istasyonunda bir tür mobilya meydana getiren minik bir mobilya fabrikası var, on yıl ilkin oradan iskemle bile aldım.
– İthalat ikamesi.
— Evet, sadece tüm takıları ithal. Tüm. Bir döner sandalyede Rus yapımı tek bir parça yok. Ya da diyelim ki Yaroslavl’da muhteşem bir basımevi var. Fin kağıdı üstünde çalışır. Görünüşe gore bir Rus da var, oldukça parlak değil, fakat var. Bir tek Fin kağıdının verilmemesi halinde Kotlas kağıdı % 60 daha pahalı gelmeye adım atar. Ve bu tür fişler her üretim zincirinde bulunur. Bu en büyük problem.
Bir yada iki ay süresince girişimciler çıkış yollarını aramaya çalışacak, hatta bazıları bulunacak. Rus malzemelerine ve bileşenlerine uyum sağlamaya çalışacaklar ve bunlar kim bilir daha da fena olmayacak. Fakat oldukça daha pahalı olacak. Bu işletmelerin zararına çalışacağı bir süre geçecek. Bunu pandemi esnasında gördük: İnsanlar işlerini kapatmamak için bir süreliğine para kaybetmeye hazırlar, aksi takdirde piyasaya yeniden giremezsiniz.
Bir süre bu şekilde yaşayabilirsin. Geçen yıl Rusya’da başarıya ulaşmış geçti, kurumsal sektör karı son aşama yüksekti, banka karı üstün dereceli seviyedeydi. Doğrusu 3-4 ay hatta sonbahara kadar potansiyel kafi. Teslim edilemeyenler sebebiyle kendilerini zor durumda kabul eden girişimciler şimdiden aylık % 15 ile kredi aramaya başlıyor. Ve hala arıyor olmaları, işlerinden vazgeçmeyecekleri anlamına geliyor. Bu birazcık mantıksız coşku bir süre hayatta kalmanıza destek olacaktır. Sadece o vakit sual derhal ortaya çıkacak: iş kârsız, destek yok, dolar gerçekçi değil, satışlar bir tek Rusya’da ve burada da tüketim düşüyor. Ve sonrasında, sonbahara kadar tam ölçekli bir yıkım olacağını düşünüyorum.
– Adının ne işe yaradığını söylemedin. Iyi mi görünecek?
– Fiyatlarda keskin bir artış, tüketimde bir azalma, birçok işte durma, mühim varlıkların fiyatlarında keskin bir düşüş benzer biçimde. Ilkin fırlayacaklar ve peşinden emlak tutarları, bilhassa pahalı olanlar düşmeye başlamış olacak.
Enflasyon% 30’a yaklaşacak, dolar 200 ruble. İşsizlik iki katına çıkacak, yoksul sayısı bir buçuk katına çıkacak…
– Üzerine üstlük, mağazalarda bir kıtlık mı olacak?
– Hayır, bir tek her şeyde bir kıtlık beklemiyorum, 1991 yılı geri gelmeyecek. Perekrestok’ta şeker olmayacak diyenlere inanmıyorum. Hayır, hayır, yiyecek dahil, pahalı olmasına karşın her şey tolere edilebilir. Eksiklik olmayacak, sadece ürün çeşitliliği kökten, birçok kez azalacak. On çeşit sosis değil, diyelim ki üç çeşit.
– Sovyet sürecini sevgiyle hatırlayanlar, şimdi muhtemelen düşünecek: daha fazlasına gerek yok.
– Sovyet zamanlarından değişik olacak.
– Daha iyisi mi yoksa daha kötüsü mü?
– Sovyet ekonomisi, piyasa dışı, planlı olduğundan çöktü, başarısıyla dirimsel derecede ilgilenen kimse yoktu. Müdür, birazcık çalmış olsa bile, kendisine ilişik olmayan bir işletmeyi kurtarmak için hiçbir nedene haiz değildi. İşçiler de. Sonrasında her şey tam da iyelik eksikliği, piyasa kaldıracı eksikliği yüzünden alt üst oldu. Uzhgorod’daki cıvata üretimi tesisi kapandıysa, cıvataları bekleyen Novosibirsk’teki tesis bir şey yapmadan bekledi.
Şimdi ise mal sahibi Cuma günü cıvatalarının olmadığını öğrenirse, Pazartesi gününe kadar onları herhangi bir yerde bulabilir, aksi takdirde malları sevk etmeyecek ve aylık gelirinden yoksun kalacaktır. Dolayısıyla ekonominin yaşayacağına inanıyorum.
– Fakat bunun aslına bakarsanız sonbahara kadar uzun sürmeyeceğini söyledin.
– Sonbaharda, “üç çeşit sosis” durumuna geçecek, sadece gene de yaşamaya devam edecek. Her şey için ayda % 3-4’lük enflasyon, azaltılmış paketler, yedek parça yokluğunda ithal edilen herhangi bir arabanın onarımı ile ilgili birçok problem. Devletin ekonominin birçok sektörünü bitireceği gerçeğinden bahsetmiyorum: aynı medya, aynı web. Ve baskı artacak. Fotoğraf bu şekilde. Ve her şeyi normale döndürmek son aşama zor olacak.
– 1991’in gelmeyeceğini söyledin fakat gene de 1998’i anlattın. Bir keresinde bana Rus sanayilerinin temerrütten sonrasında gelişmesinin bir tek ithal ürünleri satın alma kabiliyetinin azalması sebebiyle değil, bununla birlikte Rus iş dünyasının kullandığı birçok Sovyet üretim tesisinin boş olması sebebiyle mümkün bulunduğunu açıkladınız. Şimdi de benzer bir durum olacak, Batılı işletmelerin ayrılmasından sonrasında bir tek kapasiteler özgür bırakılacak. Doğrusu ekonomimiz 1999’un başarısını tekrarlayabilir mi?
— İthal ikamesi normal olarak mümkün olacak fakat ne benzer biçimde sorunlarla karşılaşacağını anlamamız gerekiyor. Ziraat ve işleme endüstrilerinde ilerleme kaydettik. Sadece mesela kuluçkalık hindi yumurtalarının % 100’ü ithal edilmektedir. Aksi takdirde, her şey yolunda, güzel markiz. Genel olarak besin sektörü tabiri caizse etkilenecek, sadece zayıf olacaktır.
Artık boşalan alanlarda, değişik fiil seçenekleri var. Buradaki temel problem iyelik sorunuyla ilgilidir.
– Rusya’daki bu önemsiz şey oldukça kolay çözülebilir.
– “Ve tesadüfen, bu doğru. Fakat her halükarda, durumun uzun vadeli bir duruma dönüştüğünü ve diyelim ki tüm yabancı otomobil fabrikalarının durdurulduğunu anlarsak, kimse onları kamulaştırmaktan alıkoyamaz.
– Evet, evet, milletvekillerinin buna uygun bir teklifi var.
– O vakit Çinlileri oraya koyabilirsin. Çin otomobil endüstrisi son yıllarda gelişti. Burada değişik görüşler var fakat genel olarak düzeldi. Çinliler yedek parça lojistiğini ayarlayabilir, pazarları genişletmeleri gerekir ve konveyörü bir arabanın üretiminden ötekinin üretimine tekrardan inşa etmek mümkündür. Bu oldukça büyük bir iş. Aynı şey öteki şirketlerle de yapılabilir. Türkiye, Hindistan yada Çin’den bazı büyük perakende zincirleri Ikea tesislerini işletebilir. Bir alışveriş kompleksi, neticede alışveriş kompleksidir, tamamen işlevsel bir binadır, herhangi bir tabela altında çalışabilir.
-Niçin Çinliler? Fabrikaların kapanması ve dükkanların kapanmasından sonrasında bir oldukça insanımız işi olmayan duracak. Kendimiz kullanamaz mıyız?
– Korkarım öyleki değil. Sovyetler Birliği’nde 1991’de çöken bir otomobil endüstrisi vardı ve onun yerine hiçbir şey yaratamadık. Biz bir tek bizim için otomobil fabrikaları kuran Batılıları çağrı ettik. Ve çok çok fazla. Öğelerini Rusya’ya getirerek ürünleri toplamaya başladılar. Yetkililer, yerelleştirme adında olan mahalli olarak üretilen parçaların oranında devamlı bir artış talep etti. Yabancılar bunu yapmış oldu: ilk başta her şeyi ithal ettiler ve arabayı basitçe monte ettiler, sadece yavaş yavaş yerelleştirme ortalama % 70’e ulaştı. Bu büyük bir başarı, sadece gene de tüm arabayı yapmanıza izin vermiyor.
Bugün Batılılar giderse, onların otomobil üretimini bizimkiyle değiştirmeleri mümkün değil. Rus otomobilleri bir tek VAZ tarafınca üretiliyor ve parçalarının ortalama % 20’si yabancı.
– “Niva” tamamen Rus parçalarından monte edilmiştir.
– Geçen yıl yabancı otomobil fabrikalarının üretim hacmi 600 bin adetti. VAZ yarım milyon Niva üretebilir mi? Evetse, mükemmel, hadi Niva’yı özgür bırakalım. Fakat insanoğlu onları bu miktarlarda satın alacak mı?
– Doğrusu ithal ikamesi kuramayacak mıyız?
– Deneyebilirsin. Sadece 1998’de, temerrütten sonrasında, ithal ikamesi yalnızca besin ve hafifçe sanayilerde oldukça süratli bir halde gerçekleşti. Peşinden ekonomik gelişme telekomünikasyonu, bankaları, perakendeyi sürükledi. İthal ikamesi ciddidir, mesela makine mühendisliğinde, sadece birkaç yıl içinde ekonomide bir artış eğilimi ortaya çıktıktan sonrasında adım atmıştır. Mesela, 1990’larda ve 2002-2003 yıllarında yalnızca finansal spekülasyonla uğraşan dostlarım var. Fabrikalara yatırım yapmak için tüm güçleriyle koştular. Şundan dolayı o vakit sanayinin restorasyonu için kafi talep vardı.
– Besin ve işleme endüstrisinde her şey bizde fena değil, şu sebeple Batılı üreticiler de gelmişti; Danon, Nestle, sigara fabrikaları ve ötekiler. Şimdi onlar da gidiyor.
– “Fakat aslına bakarsanız oldukça mühim bir şey yaptılar: Rusya’ya ekipman getirdiler. Bununla kesinlikle kağıt mendil üretebilir ve bir yerden tütün getirebilirsiniz. Daha karmaşık endüstrilerde ortaya çıkan problem bu değil, bunu Çinliler olmadan da yapabiliriz. Sadece otomobil endüstrisi onlarsız başlatılamaz. Ve Indesit fabrikasında buzdolabı üretimi bu şekilde başlayamaz, Türk yada Hintli üreticilerin buraya sürüklenmesi gerekecek. Fakat ilkin Batılı şirketlerin fabrikalarının talep edilip edilemeyeceğini anlamanız gerekiyor?
– “Bundan kuşku duyman bile beni şaşırttı.
– Bu ne kadara mal olacak? Yoksa başkanımızın söylediği benzer biçimde “çizik-çizik” mi olacak?
– Doğal. Başka iyi mi olabilir ki?
– O vakit bir problem var: Bir Çinli şirket el konulmuş olan Volkswagen fabrikasına gelirse, tüm Batılı ülkelerin ürünlerini yasaklaması gerçeğine dönüşmeyecek mi? Ve çaldıklarınız da kesinlikle geri dönmeyeceklerdir. Netice oldukça fena olabilir.
– İşletmesi yeniden çalışacak olanların yeniden gelmesi için bu zekice bir halde iyi mi yapılır ki?
— Son yıllarda iş yapmanın rahat koşullarının buna engel bulunduğunu düşünüyorum.
– Rahat mıydılar?
— Bir yerden iyi bir uzmanı cezbetmeniz gerekiyorsa, “fiyat etiketini yükseltip aldınız anlamında” rahattılar. Ve son on beş yılda, yöneticilerin bir tek parayla ilgili olduğu mevzusunda bir anlayış oluşturduk. Yabancı yatırımcıların aslına bakarsanız bizlere gelmek istedikleri varsayılıyor, bir tek onlar için bir tür özgür ekonomik bölge yaratılması gerekiyor ve ansızın şüpheye düşerlerse bir kamu-özel ortaklığı teklif edin, kısaca onlara para verirseniz her şey kendiliğinden çözülecektir. Putin, “İki trilyon ayırdık…” dedi. Evet, ayırdık. VE? Mesele şu ki, istediğiniz kadar ayırabilirsiniz, sadece makine oluşturamazsınız.
Hepimiz fena şöhretli “manuel kontrolü” eleştiriyor. Fakat buna hakkaten gerekseme duyulduğu an geldi. Sahipleri gitti, işletmeler ayakta duruyor. Ve fabrikaları yeniden devreye sokacak teknik, prosedürel kararlar almak gerekiyor. Kimin gelebileceğini çabucak anlayın, onlara koşullar teklif edin, istedikleri nerede ise her şeyi sağlayın, bir tür yasal dayanak oluşturun. Durum bazında ihtiyatlı davranın. Burada bunu yapabilecek biri var mı? Bu gerçekçi değil.
– Niçin gerçekçi değil?
– Son yıllarda Rusya’da askeri harcamaların arttığını onlarca kere söyledik. Yanılmıyorsam, yılda ortalama 60 milyar dolardı. ABD’de en gelişmiş derslik tayyare gemisi 7 milyar dolara mal oluyor. Bizde maalesef ki bu şekilde değil. Niçin bahsediyorsun?
– Bir tayyare gemisi vardı, yandı.
– Hayır, yapmak istediğimiz tamamen yeni bir tayyare gemisi projesinden bahsediyorum. Peki, bizlere 10 milyara mal olmasına izin verin. Fakat o yok. Yada beşinci nesil bir avcı uçağı, diyelim ki bir Su-57. Beşinci benzer biçimde görünüyor, fakat tam olarak değil benzer biçimde görünüyor. Ve bunun iki yada üç örneği var. Doğrusu para miktarı artabilir fakat bir tesir yaratmaz.
– Şu şekilde bir Rus özelliği olduğuna inanılıyor: insanlarımız zor zamanlarda iyi bir şeyler yapıyor. Hususi bir operasyonda, orada, bir zelzele esnasında …
– “Şimdi acil bir durum. Hadi iyi bir şey yapalım. Sadece şu anda gördüğümüz eğilimler devam ederse, Rus ekonomisi kışa kadar ölecek.
Normal olarak yaptırımların bizim için hiçbir önemi olmadığını anlatmaya devam edebiliriz fakat problemi çözmek için ilkin varlığını kabul etmemiz gerekiyor. Bir kişinin kangreni var ise, bunun minik bir pigment lekesi bulunduğunu tekrarlamanıza gerek yok. Bu bir kangren. Parmağını kesince şahıs yaşamaya devam eder. Acil bir iktisat mi istediniz? Alın! Peki iş dünyası nerede?
– “İki hafta kafi değil. Ek olarak, hususi bir operasyon yürütüyoruz, önemsiz en küçük bir ayrıntıya kadar çözmek zor.
– “Ekonomik durum kötüye gidiyor ve her gün daha da kötüye gidecek ve hiçbir şey yapmamaktan daha fena bir şey yoktur. Ekonomik problemler, muhteşem ve kim bilir popüler olmayan önlemler kullanılarak kafi uzmanlar tarafınca çözülürse, darbenin ciddi şekilde hafifletilebileceğinden inanırım. O vakit iktisat yüzde 15 çökecek, enflasyon dalgası 2024’te azalacaktır. Batıdaki petrol ve gaz piyasalarını kaybetsek bile, bir halde bu ortamda var olmak mümkün olacak. Sadece bunun uzun bir vakit bulunduğunu anlamalısınız. Askeri bir acil durumda yaşıyoruz ve iyi mi olacağı hemen hemen tam olarak belli olmasa da buna uyum sağlamamız gerekiyor. Üçüncü kattan düştüyseniz, dört kemiğinizi kırdınız ve iki çıkık aldıysanız, tedavi görmeye başlayabilirsiniz. Fakat öyleki göründüğü gibi, bir tek aşağı uçuyoruz ve düşüşün sonuçlarının nasıl sonuçlanacağı hemen hemen belli değil.
________________
Söyleşi: İrina Tumakova, NOVAYA GAZETE, 10 Mart 2022, https://novayagazeta.ru/articles/2022/03/10/ekonomika-rossiiskaia-umret-k-zime

Related Articles

Yorum bırakın